SMHMشهید مدثر حسین مهدی
← صحیفه سجادیه

نیایش ۵۴

من دعائه عليه السلام في استكشاف الهموم

برای رفع هم و غم

ترجمه فارسی: مهدی الهی قمشه‌ای

يَا فَارِجَ الْهَمِّ، وَ كَاشِفَ الْغَمِّ، يَا رَحْمَانَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ وَ رَحِيمَهُمَا، صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ افْرُجْ هَمِّي، وَ اكْشِفْ غَمِّي. يَا وَاحِدُ يَا أَحَدُ يَا صَمَدُ يَا مَنْ لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ، اعْصِمْنِي وَ طَهِّرْنِي، وَ اذْهَبْ بِبَلِيَّتِي. وَ اقْرَأْ آيَةَ الْكُرْسِيِّ وَ الْمُعَوِّذَتَيْنِ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ، وَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ سُؤَالَ مَنِ اشْتَدَّتْ فَاقَتُهُ، وَ ضَعُفَتْ قُوَّتُهُ، وَ كَثُرَتْ ذُنُوبُهُ، سُؤَالَ مَنْ لَا يَجِدُ لِفَاقَتِهِ مُغِيثاً، وَ لَا لِضَعْفِهِ مُقَوِّياً، وَ لَا لِذَنْبِهِ غَافِراً غَيْرَكَ،

يَا ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِكْرَامِ أَسْأَلُكَ عَمَلًا تُحِبُّ بِهِ مَنْ عَمِلَ بِهِ، وَ يَقِيناً تَنْفَعُ بِهِ مَنِ اسْتَيْقَنَ بِهِ حَقَّ الْيَقِينَ فِي نَفَاذِ أَمْرِكَ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اقْبِضْ عَلَى الصِّدْقِ نَفْسِي، وَ اقْطَعْ مِنَ الدُّنْيَا حَاجَتِي، وَ اجْعَلْ فِيمَا عِنْدَكَ رَغْبَتِي شَوْقاً إِلَى لِقَائِكَ، وَ هَبْ لِي صِدْقَ التَّوَكُّلِ عَلَيْكَ. أَسْأَلُكَ مِنْ خَيْرِ كِتَابٍ قَدْ خَلَا، وَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ كِتَابٍ قَدْ خَلَا، أَسْأَلُكَ خَوْفَ الْعَابِدِينَ لَكَ، وَ عِبَادَةَ الْخَاشِعِينَ لَكَ، وَ يَقِينَ الْمُتَوَكِّلِينَ عَلَيْكَ، وَ تَوَكُّلَ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْكَ.

اللَّهُمَّ اجْعَلْ رَغْبَتِي فِي مَسْأَلَتِي مِثْلَ رَغْبَةِ أَوْلِيَائِكَ فِي مَسَائِلِهِمْ، وَ رَهْبَتِي مِثْلَ رَهْبَةِ أَوْلِيَائِكَ، وَ اسْتَعْمِلْنِي فِي مَرْضَاتِكَ عَمَلًا لَا أَتْرُكُ مَعَهُ شَيْئاً مِنْ دِينِكَ مَخَافَةَ أَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ. اللَّهُمَّ هَذِهِ حَاجَتِي فَأَعْظِمْ فِيهَا رَغْبَتِي، وَ أَظْهِرْ فِيهَا عُذْرِي، وَ لَقِّنِّي فِيهَا حُجَّتِي، وَ عَافِ فِيهَا جَسَدِي. اللَّهُمَّ مَنْ أَصْبَحَ لَهُ ثِقَةٌ أَوْ رَجَاءٌ غَيْرُكَ، فَقَدْ أَصْبَحْتُ وَ أَنْتَ ثِقَتِي وَ رَجَائِي فِي الْأُمُورِ كُلِّهَا، فَاقْضِ لِي بِخَيْرِهَا عَاقِبَةً، وَ نَجِّنِي مِنْ مَضَلَّاتِ الْفِتَنِ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.

وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ الْمُصْطَفَى وَ عَلَى آلِهِ الطَّاهِرِينَ.

امام سجاد علیه السلام هنگام هجوم هم و غم به این دعا با خدا راز و نیاز می‌کرد:

ای خدائی که دل تنگ پر غم و اندوه بندگان را گشایش عطا می کنی و حزن و غمها را از دلها برطرف می سازی ای خدائی که رحمت رحمانی عام تو تمام خلق دنیا و آخرت را شامل است و رحمت خاص رحیمیت هم جمیع خلق دنیا و عقبا را اصل است.

بر محمد و آل پاکش درود فرست و بر من هم که دلم از هموم و اندوه روزگار به تنگ آمده گشایشی بخش و غم و حزنم را برطرف ساز.

ای ذات یگانه ی یکتا ای غنی بالذات و غنا بخشنده ی خلق ای آنکه نه تو را فرزندیست و نه خود فرزند کسی و نه هیچ کس (در عالم وجود) کفو و مثل و مانند تست مرا هم (به فضل و کرم از هر خطا و عصیان) محفوظ دار و از هر زشتی و ناپاکی پاک و منزه گردان و هر بلیه و رنج و گرفتاری را از من برطرف فرما (و در دعا اینجا که رسی) آیه الکرسی را تا هم فیها خالدون بخوان و سه سوره ی قل اعوذ برب الفلق و قل اعوذ برب الناس و قل هو الله احد قرائت کن آنگاه بگو

ای خدای من من از حضرتت بمانند آن کس مسئلت می کنم که در حال شدت و فقر و فاقه و ضعف و ناتوانی است و گناهانش بسیار است به مانند. آن کس که برای فقر و درمانده گیش جز تو فریادرسی ندارد و بر ضعف و ناتوانیش جز حضرتت قوت بخشی (و یار و مددکاری) ندارد مانند کسی که بر گناهش غیر تو آمرزنده (و عفو و بخشش کننده) ای ندارد ای خدای صاحب شان و جلال و بزرگواری از تو درخواست می کنم که مرا به عملی واداری که هر کس آن عمل به جای آرد محبوب تو گردد و مرا یقینی عطا کنی که یقین حقیقی است و به آن درجه یقین هر کس رسد در اجرای فرمان (و نفاذ امر) حضرتت بسی از آن نور یقین سود برد و بهره کامل یابد

پروردگارا بر محمد و آل پاکش درود فرست و مرا به راستی (و ایمان صادق واقعی) قبض روح فرما (که چون از این جهان به جهان دیگر رفتم ایمان حقیقی آنجا به کار آید نه ایمان ریائی و صورت سازی و زبانبازی بی حقیقت) و از نیازهای عالم دنیای فانی بی نیازم ساز و به آنچه نزد تست (از نعم بی حد در عالم ابد) و به شوق لقای حضرتت مرا راغب و مایل گردان (تا در آنجا به شهود حسن اتم اعظمت که مقصود اصلی و سعادت کلی و غایت آمال عارفان است نائل شوم) و مقام حقیقت توکل بر حضرتت را به من عطا فرما و قلبم را به نور یقین (که ظلمت شک و ریب و وساوس نفسانی را از دل دور می سازد) اصلاح فرما

(و ای خدا) از تو درخواست می کنم که (به لطف و کرم) نامه ی اعمالم را (که هر کار خیر و شر من در گذشته ی عمر در آن رقم شده) مسئلت می کنم که خیرات آن را به من جزاء خیر عطا کنی و از شرور آن مرا در پناه خود محفوظ داری (و مجازات نفرمائی) ای خدا از تو درخواست می کنم که مقام خوف و خداترسی عابدانت را به من عطا کنی و عبادت اهل خضوع و خشوع به درگاه حضرتت را کرم فرمائی و مقام یقین آنانکه توکل و اعتمادشان کاملا به تو است مرحمت فرمائی و توکل تام مومنان بر حضرتت مرا نصیب گردانی

ای خدای من شوق و رغبت مرا به مانند شوق و رغبت اولیاء و دوستانت قرار ده و خوف و خدا ترسی را هم به مانند دوستان خود بر من مقرر ساز (که اولیاء حق و محبان خدا شوق و رغبتشان به خدا و لقای حق و شهود جمال مطلق است و ترس و خوفشان از فراق و بعد از معشوق حقیقی است نه آنکه چون عامه ی خلق شوقشان به بهشت و نعمت خدا و ترسشان از شرار دوزخ باشد عاشقان حق و عارفان حقیقی از خدا جز خدا نمی خواهند و از چیزی جز بعد و فراق حق نمی ترسند) رزقنا الله تعالی مقامهم و حبهم.

و (ای خدا) مرا در طریق رضا و خشنودی خود به عملی مشغول بدار که با انجام آن عمل من هیچ امری از دین تو را به واسطه ترس از مخلوقت ترک نکنم

پروردگارا این است حاجت من تو شوق و رغبتم را در آن شدید گردان و عذرم را در آن حاجت پدیدار گردان و بر تقاضای این حاجت حجت و دلیلم را به من تعلیم فرما و در انجام آن بدنم را صحت و عافیت عطا فرما

ای خدای من هر که شب را صبح کند (و صبح را شب) و اعتماد و وثوقش یا رجاء و امیدواریش به غیر تست من شب را صبح می کنم در حالی که تنها وثوق و اعتمادم و رجاء و امیدم در کلیه امور به حضرت (ذات کریم) تست (و چشم امید به احدی غیر تو ندارم) تو هم (ای خدا کرم کن) و در کلیه ی امورم به بهترین عاقبت و حسن خاتمت حکم فرما و مرا ای پروردگار از فتنه های گمراه کننده (روزگار غدار) به لطف و رحمتت نجات بخش ای مهربانترین مهربانان عالم

درود و رحمت ایزد بر سید ما محمد مصطفی که رسول خدا و برگزیده اوست و بر آل پاک او باد.